Port lotniczy położony na wschód od centrum Aten jest głównym międzynarodowym węzłem lotniczym Grecji, przez który przechodzi znaczna część ruchu pasażerskiego i cargo tego kraju. W artykule przybliżę jego historię, datę powstania, kody identyfikacyjne, infrastrukturę, sposób obsługi pasażerów oraz najważniejsze informacje praktyczne dla podróżnych i osób zainteresowanych logistyką lotniczą.

Historia i powstanie

Decyzja o budowie nowego lotniska dla stolicy Grecji zapadła w latach 90. XX wieku, gdy dotychczasowy port lotniczy w Ellinikón stał się niewystarczający dla rosnącego ruchu oraz planów modernizacyjnych kraju. W efekcie powstał nowy, nowoczesny port lotniczy nazwany na cześć wybitnego polityka greckiego Eleftheriosa Venizelosa. Lotnisko zostało oficjalnie uruchomione operacyjnie w połowie marca 2001 roku; pierwsze regularne rejsy i pełna obsługa pasażerów rozpoczęły się pod koniec tego miesiąca. Powstanie tego obiektu pozwoliło na zamknięcie starego lotniska w Ellinikón i skoncentrowanie ruchu w jednym, nowoczesnym kompleksie.

Nowe lotnisko pełniło szczególnie istotną rolę w kontekście przygotowań do Igrzysk Olimpijskich w Atenach w 2004 roku. Właśnie przed i podczas igrzysk infrastrukturę dostosowano do znacznego wzrostu pasażerskiego, co obejmowało m.in. rozbudowy terminali, poprawę połączeń komunikacyjnych i wprowadzenie dodatkowych służb obsługi pasażerów.

Kody lotniska i podstawowe dane

Ten port lotniczy jest powszechnie rozpoznawany pod kodem IATA: ATH oraz kodem ICAO: LGAV. Nazwa handlowa lotniska brzmi często Athens International Airport „Eleftherios Venizelos”. Z uwagi na swoją rolę jako główny węzeł lotniczy Grecji, lotnisko jest bazą dla kilku krajowych i międzynarodowych przewoźników, a jego położenie sprawia, że jest pierwszym przystankiem dla wielu turystów przybywających do kraju.

Infrastruktura i układ terminali

Nowoczesny kompleks terminalowy został zaprojektowany z myślą o obsłudze dużej liczby połączeń międzynarodowych i krajowych. Oferuje on zintegrowane rozwiązania dla odprawy, kontroli bezpieczeństwa, kontroli paszportowej oraz transferów między lotami. Terminal główny łączy część odlotową i przylotową w jednym budynku, z wydzielonymi halami i bramkami odlotów. Dodatkowo w strukturze lotniska znajdują się terminale lub tzw. bryły obsługowe przeznaczone dla przewoźników niskokosztowych oraz strefy cargo i obsługi technicznej.

W kontekście technicznym lotnisko dysponuje drogami kołowania i pasami startowymi zaprojektowanymi dla samolotów różnej kategorii, w tym dla dużych samolotów dalekiego zasięgu. Obiekt posiada także rozbudowaną infrastrukturę cargo, hangary do obsługi technicznej, strefy dla general aviation oraz zaplecze dla służb ratunkowych i kontroli ruchu lotniczego.

Udogodnienia dla pasażerów

• Strefy handlowe i duty-free z ofertą lokalnych i międzynarodowych marek.
• Wiele opcji gastronomicznych od kawiarni po restauracje serwujące kuchnię grecką.
• Salony VIP i poczekalnie biznesowe obsługiwane zarówno przez przewoźników, jak i niezależne firmy.
• Usługi bagażowe, punkty informacji turystycznej oraz strefy relaksu.
• Hotel bezpośrednio przy terminalu, co stanowi wygodne rozwiązanie dla osób mających wczesne odloty lub przesiadki.

Połączenia, przewoźnicy i ruch pasażerski

Athens International Airport jest głównym hubem dla krajowego przewoźnika Aegean oraz jego spółki siostrzanej. Obsługuje także dziesiątki linii lotniczych z całego świata, zapewniając połączenia do Europy, Azji, Afryki oraz obu Ameryk poprzez połączenia transferowe. Dzięki temu lotnisko jest nie tylko bramą do Aten, ale również regionalnym centrum przesiadkowym dla południowo-wschodniej Europy.

Ruch pasażerski cechuje duża sezonowość związana z turystyką — latem przybywa zdecydowanie największa liczba podróżnych korzystających z połączeń do wysp i kurortów. Jednocześnie lotnisko obsługuje strefę cargo, która jest istotna dla wymiany handlowej Grecji z zagranicą. W ostatnich dekadach obserwowano wzrosty i spadki związane z sytuacją gospodarczą i globalnymi kryzysami; mimo to lotnisko utrzymuje pozycję jednego z największych portów w regionie.

Transport i dojazd do miasta

Połączenia komunikacyjne z lotniskiem obejmują różne sposoby dotarcia do centrum Aten i okolic:

• Metro — linia łącząca lotnisko z centrum miasta, umożliwiająca szybki dojazd do najważniejszych punktów w Atenach.
• Usługi kolei podmiejskiej (proastiakos), które łączą lotnisko z głównymi dworcami kolejowymi i niektórymi miastami satelickimi.
• Autobusy dalekobieżne i miejskie realizujące kursy do centrum oraz do portu Pireus, co ułatwia przesiadki na promy.
• Taksówki i usługi przewozowe (transfery prywatne), które oferują bezpośredni dojazd pod wskazany adres.
• Rozbudowana sieć dróg i autostrad zapewnia łatwy dojazd samochodem; dostępne są parkingi krótkoterminowe i długoterminowe.

Usługi dodatkowe, bezpieczeństwo i zarządzanie

Lotnisko działa zgodnie z międzynarodowymi standardami bezpieczeństwa i ochrony lotnictwa cywilnego. Służby bezpieczeństwa przeprowadzają kontrole pasażerów, bagażu i operacji naziemnych, a systemy zarządzania ruchem lotniczym koordynują operacje w oparciu o regulacje europejskie i światowe. W obiekcie funkcjonują służby medyczne, straż pożarna oraz specjalne jednostki reagujące na sytuacje kryzysowe.

Zarządzanie lotniskiem jest prowadzone przez spółkę odpowiedzialną za eksploatację, rozwój i komercjalizację powierzchni handlowych. W praktyce oznacza to ciągłe inwestycje w modernizację infrastruktury, digitalizację procesów odprawy oraz rozwój oferty komercyjnej, co przekłada się na komfort pasażerów i efektywność operacji lotniczych.

Znaczenie gospodarcze i plany rozwoju

Lotnisko ma duże znaczenie dla gospodarki Grecji: generuje miejsca pracy w obszarze obsługi pasażerów, bezpieczeństwa, logistyki i turystyki. Stanowi także ważny element sieci transportowej kraju oraz katalizator inwestycji w regionie. W odpowiedzi na rosnące potrzeby ruchu planowane i realizowane są prace rozwojowe obejmujące m.in. zwiększenie przepustowości terminali, rozbudowę stref cargo i modernizację urządzeń naziemnych.

W perspektywie kolejnych lat priorytetami pozostają poprawa jakości obsługi pasażerów, rozwój połączeń intermodalnych (łatwiejsze przesiadki między koleją, metrem i autobusami), a także implementacja rozwiązań proekologicznych redukujących wpływ lotniska na środowisko.

Informacje praktyczne dla podróżnych

Podróżni odwiedzający lotnisko powinni uwzględnić kilka praktycznych wskazówek:

• Przy planowaniu transferów między lotami rekomenduje się pozostawienie wystarczającego czasu na odprawę i kontrole bezpieczeństwa, szczególnie w sezonie turystycznym.
• Lotnisko oferuje usługi przechowalni bagażu, punkty wymiany walut oraz bankomaty.
• Na terenie terminalu dostępne są punkty informacji oraz stoiska pomagające w organizacji dalszej podróży po Grecji.
• Dla pasażerów z ograniczoną mobilnością zapewnione są specjalne usługi i udogodnienia, które można wcześniej zgłosić przewoźnikowi lub operatorowi lotniska.

Podsumowanie

Port lotniczy Athena – Eleftherios Venizelos służy jako kluczowy węzeł komunikacyjny dla Grecji i regionu. Dzięki strategicznemu położeniu, rozbudowanej infrastrukturze oraz licznym usługom komercyjnym i logistycznym zapewnia sprawną obsługę milionów pasażerów rocznie. Obiekt, znany pod kodem ATH (ICAO: LGAV), od momentu otwarcia w marcu 2001 r. stał się symbolem nowoczesnego podejścia do obsługi ruchu lotniczego w południowo-wschodniej Europie. Plany rozwojowe i inwestycje w zrównoważone rozwiązania wskazują, że lotnisko pozostanie istotnym punktem na mapie międzynarodowych połączeń lotniczych przez kolejne dekady.