Indira Gandhi International Airport, powszechnie nazywany lotniskiem w Delhi, jest głównym węzłem lotniczym stolicy Indii i jednym z najważniejszych portów lotniczych w regionie Azji Południowej. Jego znaczenie przekracza funkcję jedynie punktu odbioru i odlotu — lotnisko jest centralnym elementem infrastruktury transportowej kraju, łączącym Delhi z resztą Indii i światem. W artykule omówione zostaną początki i rozwój tego portu, jego aktualna infrastruktura, kluczowe statystyki oraz plany rozwoju, które mają na celu sprostanie rosnącemu zapotrzebowaniu na przewozy lotnicze.

Historia i geneza lotniska

Początki lotnisk w regionie Delhi sięgają pierwszej połowy XX wieku. Pierwszym znanym obiektem lotniczym była placówka znana jako Willingdon (założona w latach 20. XX wieku), która pełniła rolę lokalnego aerodromu dla ówczesnych połączeń. Z czasem, wraz z rozwojem ruchu lotniczego, konieczne stało się utworzenie bardziej rozbudowanego portu lotniczego. Miejscowość Palam, położona na południowy zachód od centrum Delhi, stała się naturalnym miejscem rozwoju nowego lotniska, wykorzystującego pierwotne instalacje wojskowe i cywilne.

Oficjalne przekształcenie portu i jego rozwój w kierunku nowoczesnego międzynarodowego lotniska nastąpiły w drugiej połowie XX wieku. W wyniku kilku faz modernizacji i rozbudowy lotnisko zyskało status głównego hubu stolicy. W 1986 roku port lotniczy otrzymał obecną nazwę: Indira Gandhi International Airport, na cześć byłej premier Indii. W kolejnych dekadach lotnisko konsekwentnie rozbudowywano, by sprostać rosnącemu ruchowi pasażerskiemu i towarowemu.

W XXI wieku kluczowym momentem w historii lotniska było oddanie do użytku monumentalnego Terminala 3 w 2010 roku — obiektu znacznie zwiększającego przepustowość i poprawiającego komfort obsługi pasażerów. Od tego czasu IGI (IATA: DEL) stało się jednym z najważniejszych portów lotniczych w Indiach, obsługującym setki połączeń krajowych i międzynarodowych.

Podstawowe informacje i kod lotniska

IATA: DEL — to krótki, powszechnie używany kod, pod którym port lotniczy jest rozpoznawany w systemach rezerwacyjnych i na trasach lotniczych. Lotnisko położone jest w lokalizacji Palam, około 16–20 km na południowy zachód od centralnych części New Delhi (w zależności od punktu odniesienia, np. Connaught Place czy dworzec kolejowy New Delhi).

Indira Gandhi International Airport pełni rolę głównego węzła dla wielu linii lotniczych, w tym Air India, IndiGo, Vistara oraz innych przewoźników obsługujących rynek indyjski i międzynarodowy. Jako port krajowy i międzynarodowy lotnisko łączy Delhi z Europą, Azją, Ameryką Północną, Bliskim Wschodem oraz resztą Azji Południowej.

Infrastruktura: terminale, pasy startowe i obsługa

Infrastruktura IGI jest wynikiem wieloetapowych inwestycji i modernizacji. Najważniejsze elementy infrastrukturalne to:

• Terminal 3 (T3) — największy budynek terminalowy na lotnisku, zaprojektowany do obsługi zarówno ruchu międzynarodowego, jak i krajowego. Otwarty w 2010 roku, T3 charakteryzuje się dużą powierzchnią pasażerską, nowoczesnymi systemami odprawy bagażowej, licznymi punktami handlowymi i gastronomicznymi oraz rozbudowanymi strefami transferowymi. Terminal ten znacząco zwiększył całkowitą przepustowość lotniska.
• Terminal 1 (T1) — obsługuje głównie ruch krajowy i regionalny. Przez lata przechodził modernizacje i reorganizacje, aby lepiej obsługiwać niskokosztowych przewoźników oraz połączenia krajowe.
• Terminal 2 (T2) — mniejszy niż T3, pełni rolę uzupełniającą, obsługując wybrane trasy międzynarodowe i krajowe. T2 jest elementem strategii rozdziału ruchu, by zoptymalizować przepływ pasażerów.
• Pasy startowe — lotnisko dysponuje kilkoma pasami startowymi oraz systemami nawigacyjnymi umożliwiającymi operacje przez większość dni w roku. Dzięki temu możliwe jest jednoczesne przyjmowanie i odloty wielu samolotów, co zwiększa efektywność obsługi ruchu.
• Terminal cargo — rozbudowane zaplecze dla przewozów towarowych, z nowoczesnymi magazynami, chłodniami i procedurami obsługi frachtu. Lotnisko jest jednym z ważniejszych węzłów cargo w kraju.
• Infrastruktura naziemna — parkingi długoterminowe i krótkoterminowe, centra logistyczne, stacje paliw, hangary serwisowe oraz obiekty kontroli bezpieczeństwa i straży pożarnej lotniskowej.

Systemy bezpieczeństwa w IGI obejmują zaawansowane procedury odprawy, kontrolę bagażu, monitoring CCTV oraz współpracę z służbami lotniskowymi i centralnymi organami bezpieczeństwa. Lotnisko wdraża także rozwiązania w zakresie ochrony środowiska i zarządzania hałasem.

Transport i dostępność

Kluczowym elementem obsługi pasażerów jest dostępność i integracja z transportem lądowym. Lotnisko jest dobrze skomunikowane z miastem dzięki:

• linii metra — Airport Express Line (linia ekspresowa metra) łączy terminale lotniska z centralnymi punktami miasta, takimi jak stacja New Delhi, oferując szybkie i komfortowe połączenie dla pasażerów;
• połączeniom drogowym — autostrady i drogi krajowe (dawniej NH8, obecnie część sieci drogi krajowej) umożliwiają bezpośredni dojazd taksówkami, autobusami i prywatnymi samochodami;
• transportowi publicznemu — sieć autobusowa i usługi transferowe łączące lotnisko z różnymi częściami miasta i regionu;
• usługom przewozowym — taksówki lotniskowe, usługi przewoźników prywatnych oraz ride-hailing (usługi aplikacji przewozowych) stanowią alternatywę dla tradycyjnych środków transportu.

Obsługa pasażerów, udogodnienia i handel

Indira Gandhi International Airport oferuje szeroki wachlarz usług i udogodnień zaprojektowanych z myślą o komforcie pasażerów. Wśród nich znajdują się:

• strefy handlowe i duty-free z bogatą ofertą produktów lokalnych i międzynarodowych;
• salony biznesowe (lounge) prowadzone przez linie lotnicze oraz operatorów niezależnych, oferujące spokój i usługi dodatkowe dla pasażerów premium;
• restauracje i kawiarnie z kuchnią lokalną i międzynarodową;
• usługi dla podróżujących — bankomaty, kantory, centra medyczne, punkty informacji turystycznej oraz kioski z usługami telekomunikacyjnymi;
• udogodnienia dla osób niepełnosprawnych — specjalne przystosowania architektoniczne, transport i pomoc personelu;
• bezpłatne Wi‑Fi oraz inne rozwiązania cyfrowe ułatwiające odprawę i nawigację po lotnisku.

Dodatkowo lotnisko jest miejscem działań handlowych i usługowych, sprzyjających rozwojowi lokalnej gospodarki — od pracy serwisowej i logistycznej po turystykę i handel detaliczny.

Statystyki ruchu i pozycja rynkowa

IGI zajmuje jedno z czołowych miejsc wśród portów lotniczych Indii pod względem liczby obsługiwanych pasażerów oraz ruchu cargo. Przed pandemią COVID-19 lotnisko notowało stały wzrost liczby podróżnych rocznie, obsługując dziesiątki milionów pasażerów. Silna pozycja wynika z faktu, że Delhi jest nie tylko stolicą polityczną, lecz także ważnym ośrodkiem biznesowym, kulturalnym i turystycznym, generującym znaczny ruch lotniczy zarówno krajowy, jak i międzynarodowy.

Lotnisko pełni funkcję kluczowego hubu dla przewoźników niskokosztowych i tradycyjnych, a także jest istotnym punktem transferowym dla pasażerów podróżujących po Azji i dalej. Na poziomie cargo IGI obsługuje ładunki przemysłowe, farmaceutyczne, spożywcze oraz przesyłki e‑commerce, co czyni go ważnym elementem łańcucha dostaw w regionie.

Plany rozwoju i wyzwania

W obliczu rosnącego zapotrzebowania na usługi lotnicze, zarząd lotniska oraz władze planują dalsze inwestycje. W planach znajdują się:

• rozbudowa istniejących terminali i poprawa przepustowości;
• modernizacja systemów obsługi bagażu i kontroli bezpieczeństwa;
• optymalizacja ruchu naziemnego i rozbudowa parkingów;
• projekty mające na celu zmniejszenie wpływu na środowisko, takie jak instalacje energooszczędne, zarządzanie odpadami i ograniczanie hałasu.

Wyzwania związane z rozwojem lotniska obejmują konieczność utrzymania płynności operacji przy rosnącej liczbie pasażerów, integrację nowych technologii oraz pogodzenie ekspansji z ochroną środowiska i interesami okolicznych społeczności. Istotnym zadaniem jest również zarządzanie ruchem lotniczym w godzinach szczytu i planowanie infrastruktury w perspektywie długoterminowej.

Bezpieczeństwo, certyfikaty i standardy operacyjne

Bezpieczeństwo lotnicze jest priorytetem. Port w Delhi stosuje międzynarodowe standardy zarządzania bezpieczeństwem, współpracując z organami lotniczymi i służbami kontroli. Systemy ochrony lotniska obejmują procedury kontroli pasażerów i bagażu, monitoring, szkolenia personelu oraz regularne audyty operacyjne. Lotnisko dąży też do uzyskania i utrzymania odpowiednich certyfikatów jakości i bezpieczeństwa, odpowiadając wymaganiom linii lotniczych oraz regulacji międzynarodowych.

Znaczenie regionalne i społeczno-gospodarcze

Indira Gandhi International Airport ma olbrzymie znaczenie dla gospodarki regionu. Generuje miejsca pracy w sektorze lotniczym, usługowym, handlu oraz logistyce. Stanowi bramę dla turystyki i biznesu, wpływając na rozwój inwestycji i wymianę handlową. Wiele przedsięwzięć infrastrukturalnych w Delhi i regionie jest planowanych w ścisłym powiązaniu z możliwością efektywnego korzystania z lotniska.

Podsumowanie

Indira Gandhi International Airport (kod IATA: DEL) to kluczowy port lotniczy Indii, łączący nowoczesną infrastrukturę z rozbudowanym zapleczem logistycznym. Jego historia to przejście od skromnych aerodromów pierwszej połowy XX wieku do rozbudowanego hubu międzynarodowego z Terminalem 3 i zaawansowanymi rozwiązaniami obsługi pasażerów i cargo. Pomimo wyzwań związanych z rosnącym ruchem i ochroną środowiska, lotnisko kontynuuje inwestycje, które mają umocnić jego pozycję na mapie lotniczej świata. Dla podróżnych i operatorów IGI pozostaje punktem strategicznym, łączącym Delhi z resztą kraju i globem.