Samolot, który stał się filarem krótkodystansowych połączeń regionalnych w wielu częściach świata, łączy w sobie prostotę konstrukcji z niezawodnością eksploatacji. Poniższy artykuł przybliża historię, konstrukcję, parametry oraz znaczenie modelu Dash 8-200 — wersji samolotu znanego też jako DHC-8, produkowanego pierwotnie przez firmę de Havilland Canada i później przez Bombardier. Zawarte informacje obejmują datę powstania programu, pojemność pasażerską, kluczowe cechy techniczne oraz rolę, jaką pełnił ten typ w lotnictwie regionalnym.

Historia i geneza

Program samolotu, który później zyskał oznaczenie Dash 8-200, zrodził się z potrzeby zastąpienia starszych, mniej ekonomicznych maszyn obsługujących krótkie trasy regionalne. Projektowanie rozpoczęto pod koniec lat 70. i na początku lat 80., a pierwszy prototyp całej rodziny DHC-8 po raz pierwszy wzbił się w powietrze w roku 1983. Inicjatorem linii konstrukcyjnej była kanadyjska firma de Havilland Canada, która postawiła na układ z wysokim skrzydłem i napędem turbośmigłowym, łączącym zalety niskich kosztów eksploatacji z dobrą elastycznością operacyjną.

W kolejnych latach rozwój rodziny DHC-8 obejmował kilka wariantów dostosowanych do różnych potrzeb przewoźników — od ekonomicznych wariantów o mniejszej pojemności, po wydłużone wersje zdolne zabrać więcej pasażerów. W latach 90. prawa do produkcji przejęła kanadyjska spółka Bombardier, która kontynuowała rozwój programu, wprowadzając ulepszenia silnikowe i awionikę. Model oznaczony jako -200 powstał jako wersja z mocniejszymi silnikami i drobnymi modernizacjami eksploatacyjnymi, przeznaczona dla przewoźników oczekujących lepszych osiągów przy zachowaniu standardowej pojemności kabiny.

Konstrukcja i najważniejsze cechy

Podstawowe założenia konstrukcyjne DHC-8, zachowane także w wersji Dash 8-200, obejmują wysokie skrzydło, klasyczny kadłub cylindryczny oraz usterzenie z ogonem w konfiguracji typu T. Takie rozwiązanie zapewnia dobre warunki dla startów i lądowań na krótkich pasach oraz ułatwia obsługę w warunkach lotnisk o ograniczonej infrastrukturze.

Napęd stanowią silniki z rodziny Pratt & Whitney serii PW100, które w wersji -200 otrzymały zwiększoną moc w porównaniu do wcześniejszych wariantów. Dzięki temu maszyna uzyskała lepsze osiągi startowe oraz nieco większą rezerwę mocy w trudniejszych warunkach atmosferycznych. Ogólny charakter konstrukcji był nastawiony na prostotę obsługi i łatwość serwisowania — cechy cenione przez regionalne linie lotnicze.

Wnętrze kabiny jest zaprojektowane pod kątem krótkich rejsów: układ siedzeń zwykle przewiduje konfigurację 2+2, co wpływa na wygodę wsiadania i szybką obsługę bagażu podręcznego. Konstrukcja podwozia umożliwia eksploatację na pasach nieutwardzonych lub słabiej utrzymanych, co zwiększa zakres zastosowań tego samolotu poza głównymi portami lotniczymi.

Wersje, warianty i pojemność

Rodzina DHC-8 obejmuje kilka podstawowych serii, do których należy model -100, -200, -300 oraz nowsze -400 (znane też jako Q400). Wersja oznaczona jako Dash 8-200 jest w praktyce modyfikacją pierwszych seriach z zastosowaniem mocniejszych silników, bez istotnej zmiany długości kadłuba.

• Pojemność: standardowa konfiguracja kabiny dla modelu -200 to około 37 pasażerów, choć dokładna liczba miejsc może się różnić w zależności od aranżacji wnętrza i wymagań przewoźnika.
• Układ siedzeń: zwykle 2+2, co sprzyja komfortowi na krótkich trasach i szybkiej obsłudze.
• Wersje specjalne: część maszyn przerabiana była na konfiguracje cargo, służby medyczne lub do zastosowań wojskowych/civilnych z modyfikacjami przestrzeni ładunkowej.

Użytkownicy i eksploatacja

Samolot ten znalazł szerokie zastosowanie wśród regionalnych linii lotniczych na wszystkich kontynentach, gdzie wymagane były maszyny do obsługi połączeń o krótkich i średnich dystansach. Dzięki ekonomicznemu spalaniu i niskim kosztom godzinowym, był chętnie wybierany przez mniejsze i średnie przewozy.

W praktyce model -200 bywał wykorzystywany zarówno na regularnych trasach pasażerskich, jak i w zadaniach specjalnych. Jego możliwości operacyjne doceniano szczególnie tam, gdzie lotniska dysponowały krótkimi pasami startowymi lub gdzie częste były krótkie rejsy z wieloma rotacjami dziennie. Typ ten utrzymuje swoją przydatność również w warunkach trudniejszego klimatu i na lotniskach górskich.

Parametry techniczne i osiągi (informacje orientacyjne)

Poniżej zestawienie cech technicznych w przybliżeniu, typowych dla wersji -200. Warto pamiętać, że konkretne parametry mogą się różnić w zależności od wersji silników, wyposażenia i konfiguracji zabudowy.

• Długość kadłuba: typowo około 25–26 metrów.
• Rozpiętość skrzydeł: około 25 metrów.
• Maksymalna masa startowa: w granicach kilkudziesięciu ton (zależnie od konkretnej konfiguracji).
• Prędkość przelotowa: rzędu kilku setek kilometrów na godzinę (wartości orientacyjne ok. 350–400 km/h).
• Zasięg operacyjny: kilkaset do około 1 500 km, w zależności od obciążenia i warunków lotu.
• Pułap operacyjny: typowo do kilkunastu tysięcy stóp (możliwość osiągnięcia szeregu poziomów przelotowych charakterystycznych dla tej klasy samolotów).

Awionika i systemy pokładowe

Wczesne egzemplarze DHC-8 posiadały proste, niezbyt skomplikowane systemy nawigacyjne dostosowane do ówczesnych potrzeb lotnictwa regionalnego. Z biegiem czasu producent oraz operatorzy wprowadzali modernizacje awioniki, w tym cyfrowe systemy nawigacyjne, ulepszone autopiloty oraz systemy komunikacyjne zwiększające bezpieczeństwo i efektywność operacji. Wprowadzenie nowocześniejszych systemów poprawiało także integrację maszyny z rosnącymi wymaganiami lotnisk i samych przewoźników, zwłaszcza w obszarze oszczędności paliwa i precyzyjnego planowania tras.

Bezpieczeństwo, incydenty i obsługa serwisowa

Model DHC-8, w tym Dash 8-200, ma ogólnie dobrą opinię pod względem niezawodności, aczkolwiek jak każdy typ lotniczy był zaangażowany w pewne incydenty i wypadki. Analizy bezpieczeństwa wskazują, że wiele problemów wynikało z czynników zewnętrznych, jak warunki pogodowe czy błędy operacyjne, a nie z zasadniczych wad konstrukcyjnych. Regularne przeglądy, odpowiednia konserwacja i modernizacje systemów znacznie ograniczały ryzyko poważniejszych awarii.

Serwisowanie maszyn tej klasy odbywa się zwykle w wyspecjalizowanych warsztatach, a ze względu na popularność rodziny DHC-8 dostęp do części zamiennych i know‑how był powszechny. To kolejny czynnik, który uczynił ten model atrakcyjnym dla przewoźników — możliwość szybkiej i relatywnie taniej obsługi technicznej.

Znaczenie dla lotnictwa regionalnego i perspektywy

Dash 8-200 odegrał ważną rolę w rozwoju lotnictwa regionalnego, umożliwiając tworzenie siatki połączeń tam, gdzie ekonomia większych samolotów się nie kalkulowała. Jego konstrukcja i osiągi sprawiły, że stał się jednym z fundamentów floty wielu linii, zwłaszcza w latach 80. i 90. XX wieku.

Współcześnie, wraz z pojawieniem się nowszych konstrukcji i rosnącymi oczekiwaniami w zakresie efektywności paliwowej oraz redukcji emisji, wiele starszych egzemplarzy jest stopniowo wycofywanych lub modernizowanych. Mimo to nadal istnieje rynek wtórny dla tych maszyn oraz nisze operacyjne, gdzie ich cechy pozostają cenione — na przykład na krótkich, często powtarzanych trasach, w rejonach o ograniczonej infrastrukturze lotniskowej oraz w służbach specjalnych.

Podsumowanie

Model znany jako DHC-8 lub Dash 8-200 to przykład udanego samolotu regionalnego, łączącego praktyczne rozwiązania konstrukcyjne z niezawodnością eksploatacji. Napędzany jednostkami typu turboprop z rodziny Pratt & Whitney, oferował około 37 pasażerów w standardowej konfiguracji, co czyniło go atrakcyjnym wyborem dla wielu przewoźników. Jego historia sięga początku lat 80., a wpływ na rozwój połączeń regionalnych pozostaje istotny po dziś dzień. Wciąż wart uwagi jako przykład praktycznej i ekonomicznej maszyny do obsługi krótkich tras oraz jako element historii nowoczesnego lotnictwa.

Najważniejsze słowa kluczowe: Bombardier, Dash 8-200, DHC-8, turboprop, Pratt & Whitney, 37 pasażerów, 1983, de Havilland Canada, awionika, operatorzy.