Strona główna » Ile jest lotnisk na świecie?

Ile jest lotnisk na świecie?

Każdego dnia tysiące samolotów startują i lądują w setkach lotnisk na całym świecie. Dla podróżnych port lotniczy to miejsce początków lub zakończenia wyprawy, ale rzadko zastanawiamy się, jak ogromną sieć lotnisk tworzy globalna infrastruktura lotnicza. Ile jest lotnisk na świecie? – pytanie to wydaje się proste, lecz odpowiedź może zaskoczyć. Wpływ na liczbę lotnisk mają różne czynniki: sposoby definiowania portu lotniczego, przyjęte kryteria statystyczne czy różnice między krajami. W tym przewodniku przyjrzymy się zatem różnym definicjom i danym, aby poznać globalną skalę infrastruktury lotniskowej i najciekawsze fakty z nią związane.

Co to jest lotnisko?

Lotnisko to obiekt służący do startu i lądowania statków powietrznych. W potocznym rozumieniu najczęściej oznacza duży port lotniczy z pasami startowymi, terminalami pasażerskimi oraz wieżą kontroli lotów. Jednak infrastruktura lotnicza jest znacznie szersza. Wyróżniamy między innymi:

  • Port lotniczy (cywilny) – duży obiekt z utwardzonymi pasami startowymi i terminalami. Obsługuje odprawy pasażerów i ładunków. Może realizować loty krajowe oraz międzynarodowe (z odprawą graniczną).
  • Lądowisko – mniejsze lotnisko, zwykle jedno-pasowe i o skromniejszej infrastrukturze. Często wykorzystywane lokalnie – na przykład przez małe samoloty, prywatne linie czy helikoptery. Nie wszystkie lądowiska mają terminale; czasem są to tylko pasy startowe i niewielka zabudowa techniczna.
  • Lotnisko wojskowe – obiekt należący do sił zbrojnych. Zwykle niedostępny dla ruchu cywilnego, choć w pewnych sytuacjach (np. pomoc humanitarna, ćwiczenia, ratownictwo) może współpracować z lotnictwem cywilnym.
  • Heliport (port śmigłowcowy) – specjalnie przygotowane miejsce do startów i lądowań helikopterów. Znajduje się przy szpitalach, bazach wojskowych lub na terminalach dużych portów lotniczych.
  • Lotnisko publiczne vs prywatne – w wielu krajach rozróżnia się lotniska ogólnodostępne (otwarte dla regularnych połączeń) oraz prywatne (np. należące do przedsiębiorstw lub osób prywatnych). Prywatne lądowiska zwykle nie są uwzględniane w międzynarodowych statystykach.

Wszystkie te formy nazywamy potocznie lotniskami, lecz przy liczeniu ich liczby często decyduje, które z nich zostaną uwzględnione.

Różne kryteria i definicje

Nie istnieje jedna instytucja licząca lotniska na świecie według jednolitych zasad. Różne organizacje stosują odmienne kryteria. Na przykład amerykańska Central Intelligence Agency (CIA) w World Factbook zalicza do lotnisk każde miejsce o przygotowanej (gruntowej lub utwardzonej) nawierzchni zdolnej do przyjęcia samolotu. Z kolei Airport Council International (ACI), międzynarodowe zrzeszenie zarządców portów lotniczych, skupia się na głównych lotniskach cywilnych – w swoich bazach ma dane o ok. 1 861 portach obsługiwanych przez członków z 177 krajów. Różnice w przyjętych definicjach bywają znaczne: część statystyk uwzględnia malutkie lądowiska i prywatne pasy startowe, inne tylko dużych, certyfikowanych portów. W praktyce zdarza się, że ta sama definicja portu lotniczego w poszczególnych krajach daje różne wyniki. Na przykład w Stanach Zjednoczonych administracja lotnicza FAA wyróżnia ok. 19 000 lotnisk wszystkich kategorii, podczas gdy w oficjalnych raportach międzynarodowych często pojawia się liczba około 15 000 (bez wliczania prywatnych śladów). Podsumowując – sposób liczenia znacznie wpływa na wynik.

Ile jest lotnisk na świecie? Szacunki i liczby

Obecnie przyjmuje się, że łączna liczba portów lotniczych (cywilnych i krajowych) na świecie wynosi dziesiątki tysięcy. Często cytowaną wartością jest około 45 000 lotnisk. Liczba ta obejmuje zarówno wielkie międzynarodowe porty, jak i dziesiątki tysięcy mniejszych lotnisk regionalnych czy lokalnych. Dla porównania przytaczane są następujące dane:

  • Raport CIA (World Factbook z 2010 roku): ok. 43 982 lotnisk na świecie.
  • Publicystyka encyklopedyczna: rzędu 2 000 lotnisk (to zapewne dotyczy jedynie głównych, certyfikowanych lotnisk pasażerskich).

Różnica jest ogromna: mówi się więc ogólnie o kilkudziesięciu tysiącach lotnisk na świecie. Dokładna wartość zależy od przyjętych kryteriów. Jeśli do sumy dodamy również lotniska wojskowe i małe prywatne lądowiska, liczba ta się jeszcze zwiększy. Dla przykładu, według danych amerykańskich w samych Stanach Zjednoczonych istnieje ponad 19 000 lotnisk (wliczając prywatne), co jest rekordową liczbą dla pojedynczego kraju.

Kraje z największą liczbą lotnisk

Państwa różnią się skrajem terytorium, gęstością zaludnienia i rozwojem gospodarczym, co przekłada się na rozbudowę sieci lotnisk. Poniżej zestawienie kilku krajów, które mają najwięcej portów lotniczych:

  • Stany Zjednoczone – około 20 000 lotnisk. USA zdecydowanie dominują, zarówno w liczbie portów cywilnych, jak i wojskowych. Dla porównania: tylko około 50 z tych lotnisk posiada obsługę międzynarodową.
  • Brazylia – około 4 000 lotnisk. Duży kraj w Ameryce Południowej, rozbudowana siatka lotnisk krajowych.
  • Meksyk – około 1 800 lotnisk.
  • Kanada – około 1 400 lotnisk.
  • Rosja – około 1 200 lotnisk (stan na 2010 r.).
  • Argentyna – około 1 141 lotnisk (2010 r.).
  • Kolumbia – około 990 lotnisk (2010 r.).
  • Chiny – kilkaset lotnisk cywilnych (m.in. 241 portów cywilnych w 2020 r.) plus niemal 300 mniejszych lądowisk ogólnego lotnictwa, co w sumie daje około 500 lotnisk. Sieć lotnisk w Chinach szybko się rozbudowuje.
  • Indie – około 148 portów lotniczych (dane z 2023 r.), z intensywną budową kolejnych obiektów.
  • Australia – kilkaset lotnisk (w tym duża liczba regionalnych pasów startowych).

Dla mniejszych państw liczba ta jest znacznie niższa. Przykładowo Polska dysponuje kilkudziesięcioma lotniskami, w tym kilkunastoma międzynarodowymi. Kraje bez własnych lotnisk: w świecie istnieją też maleńkie państewka, które nie posiadają żadnego lotniska. Należą do nich m.in. Andora, Liechtenstein, Monako, San Marino i Watykan. Mieszkańcy tych krajów korzystają ze znajdujących się tuż za granicą portów lotniczych (np. Andora lata z Barcelony, Monako z Nicei itp.).

Największe i najruchliwsze porty lotnicze na świecie

Choć głównym pytaniem jest liczba lotnisk, warto rzucić okiem na te najbardziej ekstremalne przykłady, aby zrozumieć skalę globu:

Najbardziej ruchliwe lotniska pasażerskie

Największy ruch pasażerski od lat generują głównie porty w USA. Oto pięć najruchliwszych lotnisk świata (według liczby pasażerów w 2022 roku):

  • Atlanta (ATL, USA) – 75,7 mln pasażerów.
  • Dallas/Fort Worth (DFW, USA) – 62,4 mln pasażerów.
  • Denver (DEN, USA) – 58,8 mln pasażerów.
  • Chicago O’Hare (ORD, USA) – 54,0 mln pasażerów.
  • Los Angeles (LAX, USA) – 48,0 mln pasażerów.

Dla porównania, największe lotniska europejskie (jak Londyn-Heathrow czy Paryż-CDG) obsługują zwykle kilkadziesiąt milionów pasażerów rocznie, co lokuje je nieco dalej za gigantami amerykańskimi. Większość najbardziej ruchliwych lotnisk świata to wciąż obiekty w USA.

Największe lotniska pod względem powierzchni

W kategorii zajmowanej powierzchni prym wiodą głównie porty w USA i Arabii Saudyjskiej. Do największych należą:

  • King Fahd (Dammam, Arabia Saudyjska) – 776 km² (największa powierzchnia lotniska świata).
  • Denver (DEN, USA) – 135,7 km².
  • Dallas/Fort Worth (DFW, USA) – 69,6 km².
  • Orlando (MCO, USA) – 53,8 km².
  • Waszyngton-Dulles (IAD, USA) – 48,6 km².
  • Pekin-Daxing (PKX, Chiny) – 46,6 km².
  • Houston-George Bush (IAH, USA) – 44,5 km².
  • Szanghaj-Pudong (PVG, Chiny) – 39,9 km².
  • Kair (CAI, Egipt) – 36,3 km².
  • Bangkok-Suvarnabhumi (BKK, Tajlandia) – 32,4 km².

Ciekawostka: Port lotniczy Hamad w Dosze (Katar) choć nie jest rekordzistą ruchu pasażerskiego, wielokrotnie zdobywał tytuł najlepszego lotniska świata. Słynie z luksusowych udogodnień, wielu udanych modernizacji i przyjaznego pasażerom designu.

Budowa i rozwój nowych lotnisk

Sieć lotnisk wciąż się rozrasta. Przykłady z ostatnich lat pokazują, że wiele krajów inwestuje w nowe porty. W 2019 r. zaczęło działać nowiutkie lotnisko Pekin-Daxing (Chiny) – ogromny obiekt zaprojektowany na przyszły wzrost ruchu. Indie realizują program rozwoju lotnisk UDAN, planując dziesiątki nowych połączeń i przywracając działalność wielu regionalnym portom. W Afryce powstają nowe porty w Etiopii, Nigerii, Kenii czy RPA, co ma przyspieszyć lokalny rozwój.

Pandemia COVID-19 czasowo zamknęła część lotnisk i mocno ograniczyła ruch lotniczy w wielu regionach. Mimo to większość portów stopniowo wraca do pełnej aktywności. Niektóre wstrzymane projekty budowy lotnisk ponownie ruszają, a nawet przybywa nowych inwestycji. Jednocześnie rośnie zainteresowanie ekologicznymi rozwiązaniami – dyskutuje się o instalacji paneli słonecznych na terenach lotnisk, elektrycznych pojazdach serwisowych czy lądowiskach dla elektrycznych taksówek powietrznych (eVTOL).

Znaczenie liczby lotnisk

Liczba lotnisk na świecie to nie tylko sucha statystyka – odzwierciedla rozwój globalnej mobilności. Im więcej istnieje portów lotniczych, tym większe szanse na skomunikowanie odległych miejsc. Powstanie setek nowych lotnisk otworzyło lotnicze połączenia nawet w regionach wcześniej trudno dostępnych. Jednak sama liczba obiektów nie gwarantuje sprawnej komunikacji. Ważniejsze jest to, jak te lotniska są ze sobą połączone. Nawet setki portów lotniczych będą mało pomocne, jeśli brak im wydajnych tras i siatki połączeń.

Z drugiej strony duża sieć lotnisk sprzyja gospodarce i turystyce – pozwala lokalnym społecznościom korzystać z globalnych tras lotniczych. Jednocześnie niesie wyzwania organizacyjne: taka skala infrastruktury wymaga koordynacji między krajami i zaawansowanych systemów zarządzania ruchem lotniczym.

Globalna sieć portów lotniczych jest ogromna i wciąż się powiększa, co odzwierciedla tempo rozwoju branży lotniczej. Każdy nowy port lotniczy to nowe możliwości transportowe, ale i nowe wyzwania logistyczne. Dzięki temu można śmiało stwierdzić, że liczba lotnisk na świecie wciąż rośnie, a temat ten pozostaje fascynujący dla wszystkich zainteresowanych lotnictwem.